Comentariu editorial

Xuan Xosé Sánchez Vicente (Xixón, 1949) ye un nome fundamental del asturianismu, tanto cultural como políticu. Amás d'empobinar delles actuaciones polítiques y culturales (l'apertura de la "Cuevona" de Ribesella y la creación del Muséu de Belles Artes d'Asturies o la más reciente, de 1998, Llei d'Usu y Promoción del Bable/Asturianu), unes veces dende'l PSOE, partíu nel que militó hasta 1983, otres dende'l PAS, del que foi fundador en 1985 y col que llegó a ser diputáu na Xunta Xeneral dende 1991 a 1999, ye gran estudiosu y conocedor de la lliteratura asturiana.

Poeta, narrador, autor teatral y agudu articulista, tien publicaos más de trenta llibros de toa triba, amás del Diccionariu asturianu-castellanu, castellanu-asturianu (1996), que marcó l'aniciu d'un tiempu distintu, y meyor, pa la llingua asturiana y foi referencia obligada pa toa persona qu'a ella quixera averase. Como poeta tien publicaos los llibros Camín de señardaes (1980), Poemes de Xixón (1981), De reidores costes (1988), ...Y de llastientes picos (1999), As de corazon/es/y/es (2001). Nel tarrén de la narrativa tien publicaos dos llibros de cuentos –Cuentos de llingua afilada (1984) y Lluna llena (1984)– y una novela –La muerte amiya de nueche (1984). N'Esa danza ye la vuestra, si ye que vos presta (1992), recopila tola producción teatral. Nel añu 2001 apaeció un guapu resume de la so obra de creación, Antoloxía lliteraria.

Nos últimos años vien dedicándose con enfotu al estudiu de la lliteratura asturiana. Frutu d'esti trabayu ye'l so llibru Les producciones clasicistes d'Antón de Marirreguera. Un ensayu de métodos creativos, estética lliteraria y ideoloxía del discursu críticu sobre la nuestra lliteratura (2004). Pero l'interés pola nuestra lliteratura nun ye d'anguaño, yá en 1979 fixera una reedición de l'antoloxía de Caveda, titulada Esvilla de poesíes na nuesa llingua y en 1991 asoleyara Crónica del Surdimientu (1975-1990), detallada historia crítica de la reciente lliteratura asturiana. Collaborador en distintos diarios y selmanarios asturianos, asina como en revistes especializaes, últimamente vien publicando delles recopilaciones d'estos trabayos, como Lletra y llingua (2003), Litora cantabrica (Estudios lliterarios y llingüísticos) del 2004, Ríu Nalón (Estudios lliterarios y llingüísticos), publicáu nel añu 2005 y agora Ríu Deva, nel que recueye dellos artículos sobre sociollingüística y política asturianista, publicaos nos últimos años en diferentes periódicos del país.